Làm Bạn Với Thiện

Ba thiện hành là ba hành động thiện của thân, khẩu, ý. Đây cũng là ba nơi tạo nghiệp, và chúng ta hành động thiện là tạo nghiệp thiện, đoạn trừ khổ đau. Ba thiện hành chính là mười điều lành, mười điều thiện . Để hiểu mười điều lành này chúng ta đọc sách MƯỜI ĐIỀU LÀNH do Thầy Thích Thông Lạc biên soạn, chúng tôi không nhắc lại ở đây. Thiện (lành) ở đây là nhân quả thiện, chứ không phải thiện theo ý nghĩa thường tình của thế gian. Trong tập sách mỏng này, chúng tôi muốn liên hệ giữa ba thiện hành và năm hạ phần kiết sử . Chúng tôi có vẽ mối quan hệ giữa các pháp này ở hình 2. Các bạn nhìn thấy tâm Si, để đoạn trừ tâm Si chúng ta cần phải giác ngộ Tứ diệu đế, 12 nhân duyên, các pháp vô thường, vô ngã, tức là chúng ta đoạn trừ được ba hạ phần kiết sử: thân kiến, nghi, giới cấm thủ . Từ đây, trên đời sống lành và pháp như lý tác ý, chánh niệm tỉnh giác, phòng hộ các căn chúng ta làm muội lược và hướng đến đoạn trừ tham, sân. Pháp hộ trì sáu căn là pháp thiết thực, hiện tại. Niết bàn c...

Chế ngự sáu căn là pháp phòng hộ sáu căn . Chúng ta lưu ý, “chế ngự” chớ không phải là cách ly. Chế ngự là khi chúng ta n hìn, nghe, nói, ngửi, xúc chạm, suy tư mà khởi lên những khổ đau thì chúng ta dẫn tâm về các sự thật để xả , đó là pháp như lý tác ý, chánh niệm tỉnh giác . “Khi mắt thấy sắc , vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng . Những nguyên nhân gì, vì con mắt không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên, vị ấy tự chế ngự các nguyên nhân ấy, hộ trì con mắt, thực hành sự hộ trì con mắt . Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị... thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng, những nguyên nhân gì, vì ý căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, vị ấy chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn. Vị ấy thành tựu Thánh hộ trì các căn này nội tâm hưởng lạc thọ không uế nhiễm.” (Kinh Không Gì Chuyển Hướng – T...

Chúng ta cùng đọc lại đoạn kinh đức Phật dạy ở Kinh tất cả các lậu hoặc – Trung bộ kinh:   “-- Này các Tỷ-kheo, Ta giảng sự diệt tận các lậu hoặc CHO NGƯỜI BIẾT, CHO NGƯỜI THẤY , không phải cho người không biết, cho người không thấy.” Ở đây chúng ta có câu hỏi: “cho người biết, cho người thấy” là gì, ai là người biết và thấy? Ai là người không biết không thấy? Chúng tôi hiểu rằng, người biết, người thấy ở đây là người có Chánh Niệm Tỉnh Giác, giác (biết) được cái tâm của mình đang ở đâu , đang ở tâm tham, sân, si, mạn, nghi hay đang ở trạng thái tâm thanh thản, tự nhiên, bình an . Người không biết, không thấy là người thiếu Chánh Niệm, bị Vô Minh, triền cái ngăn che nên không thấy lậu hoặc của mình . Chính điều này mới là nguy hiểm, còn khi chúng ta thấy được tâm mình rồi thì sẽ có cách để hóa giải. Nếu chúng ta chưa/không thấy được hành động, lời nói, việc làm mình là ác thì cứ giữ nguyên những khổ đau đó và lậu hoặc không tẩy trừ được . Cũng chính vì vậy mà chúng ta cầ...

Chúng ta cùng đọc lại lời Phật dạy: “ LÒNG TIN được viên mãn, thời làm viên mãn NHƯ LÝ TÁC Ý ”  Hoặc: “ -- Này các Tỷ-kheo, Ta giảng sự diệt tận các lậu hoặc cho người biết, cho người thấ y, không phải cho người không biết, cho người không thấy. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sự diệt tận các lậu hoặc cho người biết, cho người thấy: có như lý tác ý và không như lý tác ý. Này các Tỷ-kheo, do không như lý tác ý, các lậu hoặc chưa sanh được sanh khởi, và các lậu hoặc đã sanh được tăng trưởng. Này các Tỷ-kheo, do như lý tác ý, các lậu hoặc chưa sanh không sanh khởi, và các lậu hoặc đã sanh được trừ diệt.” (Kinh Tất Cả Lậu Hoặc – Trung Bộ Kinh). Lòng tin là Tín Căn, chúng tôi đã giải thích ở bài 2 rồi. Ở đây chúng ta cần phải hiểu rõ các khái niệm: - Như Lý Tác Ý. - Lậu Hoặc. NHƯ LÝ TÁC Ý là Như Lý Sự Thật các pháp mà Tác Ý , dẫn tâm về sự thật các pháp và tác ý để xả các lậu hoặc, các phiền não, tham, sân, si, mạn, nghi; xả chướng ngại pháp, xả tham ưu để đưa tâm v...

Chúng ta cùng đọc lại đoạn kinh đức Phật dạy trong Kinh Tăng chi bộ - Phẩm Song Đôi: “ Nghe DIỆU PHÁP được viên mãn thời làm viên mãn LÒNG TIN ”. Do duyên thân cận thiện tri thức mà chúng ta có duyên nghe DIỆU PHÁP. DIỆU PHÁP là pháp vi diệu. Pháp vi diệu là pháp đoạn diệt khổ, chấm dứt khổ ở ngay hiện tại, chấm dứt tái sanh luân hồi, chấm dứt khổ đế. Pháp vi diệu đó chính là TỨ DIỆU ĐẾ, 12 NHÂN DUYÊN . Khi chúng ta đến với bậc thiện tri thức chúng ta được nghe và hiểu về: ·        Đường đi nhân quả. ·        Khổ đế, Tập đế, Diệt đế, Đạo đế. ·        12 nhân duyên. ·        5 hạ phần kiết sử, 5 thượng phần kiết sử. ·        Thân ngũ uẩn. ·        Ba thế giới: Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới. ·        Thế giới tâm thức: A tu la, Ngạ quỷ, Súc sanh, Địa ngục...

Chúng ta đọc lại lời dạy của Đức Phật: " Như vậy, này các Tỷ-kheo, GIAO THIỆP với BẬC CHÂN NHÂN được viên mãn thời làm viên mãn nghe DIỆU PHÁP " . (Phẩm Song Đôi - Chương X - Mười Pháp - Kinh Tăng Chi Bộ) Ở đời, chúng ta muốn học Toán thì phải đi đến thầy dạy Toán để học, muốn học Anh Văn thì phải đến thầy dạy Anh Văn để học, muốn học Vật Lý thì đến thầy dạy Vật Lý để học, v.v.. Tương tự như vậy, chúng ta muốn học DIỆU PHÁP thì phải đến vị thầy đã thông suốt DIỆU PHÁP mới có thể học được . Diệu Pháp là pháp vi diệu, pháp đưa đến đoạn trừ khổ và nguyên nhân của khổ, là pháp thiết thực hiện tại, đó chính là TỨ DIỆU ĐẾ, MƯỜI HAI NHÂN DUYÊN . Bậc chân nhân, thiện tri thức (tri thức thiện) là người đã có Chánh kiến, đã giác ngộ pháp thiết thực hiện tại Tứ Diệu Đế, Mười Hai Nhân Duyên, là những bậc hữu học đang trên bước đường hoàn thiện bản thân, đang hộ trì chân lý, có lòng tin bất động với Phật, Pháp, Tăng, Giới hoặc bậc vô học đã hoàn mãn việc tu học, đã chứng đạt...